Gdy rano stoję na peronie, widzę tłoczących się palaczy, wśród nich niestety coraz więcej zaciągających się kobiet i młodzieży. Długoletni palacze rzucają się w oczy - ich twarz jest pomarszczona i ma tzw. papierosowaty wygląd. Prawie dla każdej kobiety wygląd ma ogromne znaczenie. Stosujemy coraz to nowsze i lepsze kremy, ale cóż z tego, kiedy nadal sięgamy też po papierosa. Wszystkie zabiegi pielęgnacyjne wówczas przynoszą minimalny skutek i nie mają mocy naprawić zniszczeń spowodowanych paleniem. Kremy i maseczki, tak kosztowne, działają jedynie powierzchownie, podczas gdy nikotyna i inne szkodliwe substancje zawarte w papierosie uszkadzają głębsze warstwy skóry, odpowiedzialne za regenerację, elastyczność i wygląd naskórka.

Uzależnienie od papierosów rodzi się niepostrzeżenie. Najpierw wypalasz pierwszego w swoim życiu papierosa, potem drugiego, potem od czasu do czasu w gronie znajomych „dla towarzystwa”, aż nagle stwierdzasz, że już wypalasz całą paczkę dziennie. W miarę upływu czasu pojawia się postępujące przyzwyczajenie i biologiczne uzależnienie od tytoniu. W dymie tytoniowym znajduje się ponad 4000 różnych substancji, wiele o działaniu toksycznym, mutagennym (uszkadzającym DNA), teratogennym (uszkadzającym płód), kancerogennym (powodującym rozwój nowotworów).

Do najważniejszych składników należą:
- Nikotyna: Palenie papierosów pozwala na wchłonięcie 0,05- 0,15 mg nikotyny podczas jednego zaciągnięcia, daje to 1- 2 mg po wypaleniu jednego papierosa. Podana dożylnie dawka nikotyny zawarta w jednym papierosie może zabić dorosłego człowieka.
- Substancje smołowate, tzw. rakotwórcze: Węglowodory aromatyczne (np. benzopiren), nitrozaminy (np. N-nitrozonornikotyna), estry kwasów tłuszczowych, metale ciężkie, pierwiastki promieniotwórcze (np. kadm, polon), chlorek winylu. Podrażniają one tkankę płuc i mogą prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych oraz nowotworów.
- Substancje drażniące, które działają w drogach oddechowych. Powodują m.in. kaszel, zaburzają system samooczyszczania się oskrzeli i płuc, przyczyniają się do częstych infekcji. Wytwarzają też dużą ilości śluzu, co może wpłynąć na częściowe lub całkowite zamknięcie oskrzeli.
- Tlenek węgla z kolei powoduje zmniejszenie tolerancji wysiłku, wzrost agregacji płytek krwi, co może być związane z rozwojem miażdżycy oraz zmniejszeniem wagi ciała dzieci matek palących.

Choroby spowodowane paleniem to m.in.:

Choroba wieńcowa serca: Podwyższone ciśnienie krwi, przyspieszona akcja serca i jego większe obciążenie pracą. Powoduje to zwiększone zużycie tlenu przez miesień sercowy i może powodować zawał.
Nowotwory złośliwe płuc: Badania wykazały, że nowotwory złośliwe płuc dotykają w 95% palaczy.
Nowotwory jamy ustnej, gardła, przełyku i krtani: Częstotliwość występowania tych rodzajów raka u osób palących jest 20 razy większa niż u osób, które nie palą i nie przebywają w środowisku osób palących.
Dym papierosowy działa również na inne narządy w organizmie. Szczególnie podatnymi są: układ krwionośny, oddechowy, żołądek, trzustka, nerki i pęcherz moczowy. Palenie papierosów zwiększa zawartość cholesterolu we krwi, oraz podatność na osteoporozę i chorobę Crona.

Papieros, kobieta ciężarna i jej dziecko

Przyszła matka, która pali papierosy, powinna znać konsekwencje tego nałogu. Musi wiedzieć, że paląc przyczynia się do zahamowania wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, jego niedotlenienia, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, kwasicy narządów, silnego obkurczenia naczyń pępowinowych, spadku krążenia matczyno-płodowego o 20% w kilka minut od pierwszego zaciągnięcia się dymem papierosowym. Poza tym istnieje wysokie ryzyko obumarcia płodu. Jeśli dojdzie do narodzin dziecka, matka powinna się spodziewać, że będzie ono miało niską masę urodzeniową, schorzenia dróg oddechowych oraz że istnieje zwiększone ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej.

Jak pozbyć się nałogu bez stosowania środków farmakologicznych i plastrów, polegając na silnej woli?

Przede wszystkim działaj świadomie:

uświadom sobie najpierw, że nie jest to łatwa decyzja, ale przy odpowiednim zaangażowaniu możliwy jest sukces,

napisz na kartce papieru, dlaczego i w jakich sytuacjach zapalasz papierosa,

obserwuj samą siebie podczas wypalania ostatniego papierosa,

napisz listę motywów rzucenia palenia (weź pod uwagę swoje zdrowie i zdrowie swojej rodziny, to jak nieprzyjemny jest zapach twoich ubrań, widok pożółkłych palców oraz to, ile pieniędzy dziennie wydajesz na paczkę/paczki),

czytaj tę listę często i wnikliwie,

nie opróżniaj popielniczek - to pomoże ci zrozumieć, ile wypalasz w ciągu dnia oraz jak nieprzyjemny jest zapach niedopałków,

przygotuj listę przedmiotów bądź rozrywek (wymarzone wakacje), na które miałabyś pieniądze, gdybyś nie paliła papierosów,

starannie wybierz dzień, w którym chciałbyś rzucić palenie,

śpij co najmniej 8 godzin,

jedz pożywne i lekkie śniadania,

pij dużo wody mineralnej, soków oraz jedz ryby,

wyrzuć wszystkie papierosy z domu i poproś, by nie częstowali cię nimi w pracy,

zadbaj o czyste i świeże otoczenie bez zapachu dymu papierosowego.

Co dzieje się po rzuceniu palenia?

po 20 minutach od wypalenia ostatniego papierosa- ciśnienie krwi, tętno i temperatura ciała wracają do normalnego poziomu,

po 8 godzinach zanika nieświeży, typowy dla palacza oddech,

po 24 godzinach obniża się ryzyko zawału serca,

po 48 godzinach zauważalnie polepsza się smak i węch,

po 3 dniach wyraźne i łatwiejsze oddychanie,

po 2-3 miesiącach polepsza się przepływ krwi, łatwiejsze staje się poruszanie, wydolność płuc wzrasta nawet o 30%,

po 1-9 miesiącach zanika „krótki oddech”, wzrasta energia,

po roku spada dwukrotnie ryzyko chorób wieńcowych,

po 2 latach ryzyko zawału serca obniża się do poziomu normalnie obserwowanego dla osób niepalących,

po 5 latach spada dwukrotnie ryzyko raka płuc, gardła i przełyku w stosunku do palacza wypalającego paczkę dziennie,

po 10 latach ryzyko raka płuc u eks palacza jest podobne jak u osoby niepalącej,

po 15 latach ryzyko chorób wieńcowych u eks palacza jest identyczne jak u osoby, która nigdy nie paliła.